Ứng dụng mô hình Hec-ras trong xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du Hồ chứa nước Nậm Ngam-pú nhi
ung dung mo hinh.doc

Tóm tắt: Bài báo giới thiệu một số kết quả tính toán và xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du Hồ chứa nước Nậm Ngam – Pú Nhi tỉnh Điện Biên với các kịch bản xả lũ thiết kế và vỡ đập sử dụng mô hình HEC-RAS. Kết quả cho thấy kịch bản xả lũ kiểm tra gây ngập cho lụt hạ du ít hơn nhiều so với kịch bản khi đập bị vỡ; với cả hai kịch bản thì các một số bản ở hạ du được xác định bị ngập lụt một phần, cần phải xây dựng kế hoạch di dời và ứng phó cụ thể.

Từ khóa: vỡ đập; xả lũ; ngập lụt hạ du; mô hình HEC-RAS

Việt Nam có nguồn tài nguyên nước phong phú và đa dạng với mạng lưới sông ngòi khá dày đặc. Tuy nhiên, dòng chảy của sông suối phân bố không đồng đều giữa các mùa, 70 – 80% lượng dòng chảy tập trung trong mùa mưa.

Là một đất nước nông nghiệp đang trong quá trình công nghiệp hóa, Việt Nam đã và đang xây dựng hàng nghìn hồ chứa nước lớn nhỏ trên các lưu vực sông với nhiệm vụ chủ yếu là điều tiết dòng chảy hỗ trợ cho việc cắt lũ, cấp nước tưới, sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thuỷ sản, du lịch v.v… mang lại hiệu quả to lớn đối với các ngành kinh tế.

Bên cạnh các lợi ích tích cực, các hồ chứa nước cũng đem lại một mối quan ngại lớn về tính an toàn, cũng như khả năng gây lũ lụt cho khu vực hạ du của công trình mỗi khi có mưa lũ lớn. Lưu lượng xả lũ lớn hoặc vỡ đập dẫn đến lưu lượng dòng chảy hạ du đột ngột tăng cao làm cho hiện tượng ngập lụt xảy ra, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản của nhân dân vùng hạ du công trình.

Thời gian gần đây, sau nhiều sự cố về hồ đập, để giảm thiểu tối đa các tác động bất lợi có thể xảy ra, cần thiết phải có các biện pháp dự báo ngập lụt kết hợp với cảnh báo sớm để sơ tán người dân đến khu an toàn trước khi lũ đến. Một trong những công việc đó là xây dựng bản đồ ngập lụt vùng hạ du cho các kịch bản xả lũ và vỡ đập.

Bản đồ ngập lụt là một công cụ hữu ích trong công tác ứng phó với lũ lụt ở cả trong giai đoạn chuẩn bị và quy hoạch phòng chống thiên tai cũng như trong giai đoạn ứng phó khẩn cấp.

Có nhiều phương pháp được sử dụng để xây dựng bản đồ ngập lụt như: dựa vào điều tra thủy văn và địa hình, dựa vào điều tra các trận lũ lớn thực tế đã xảy ra và dựa vào việc mô phỏng các mô hình thủy văn, thủy lực, … Phương pháp sử dụng các mô hình thủy lực hiện đang được sử dụng rộng rãi nhờ khả năng mô tả chính xác mưa lũ theo thời gian, không gian và đặc biệt cho phép dự báo, mô phỏng theo các kịch bản thay đổi trên bề mặt lưu vực. Các phần mềm mô phỏng thủy lực có thể kể đến như MIKE, HEC, TELEMAC, NAM, TANK, SOBEK, VRSAP, …. 

Bài báo này giới thiệu một số kết quả ứng dụng mô hình HEC-RAS để tính toán xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du Hồ chứa nước Nậm Ngam – Pú Nhi, tỉnh Điện Biên. Kết quả này được sử dụng làm cơ sở cho việc xây dựng Phương án phòng chống lũ, lụt hạ du đập hay Kế hoạch sẵn sàng trong trường hợp khẩn cấp (EPP), …

Tải file đính kèm (link ngay dưới tiêu đề) để xem chi tiết bài báo

                                                                                                                                                          TS. Đỗ Hoài Nam, ThS. Đinh Xuân Trọng

Số người đang online:
22
Số lượt truy cập:
3,047,469
© Bản quyền nội dung thuộc về Viện Thủy Công
Địa chỉ: Số 3 Ngõ 95, phố Chùa Bộc, Quận Đống Đa, TP Hà nội.
Điện thoại: 04.35632821 Fax: +(84)4.35637750

Mọi thông tin sao chép từ website này đều phải ghi rõ nguồn www.thuycong.ac.vn

Thiết kế bởi Trung tâm Công nghệ phần mềm Thủy Lợi