Công nghệ cấp nước kiểu Đập Ngầm, giải pháp vàng cấp nước sạch cho thôn Niếng, Toa xã Minh Thanh và thôn Đèo Lang xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang

Là cái nôi của cách mạng Việt Nam, trong những năm vừa qua Nhà nước và tỉnh Tuyên Quang đã có nhiều chính sách đầu tư, xây dựng các công trình phục vụ nhu cầu sinh hoạt người dân các huyện Miền Núi tỉnh Tuyên Quang nói chung và người dân hai huyện Sơn Dương và Chiêm Hóa nói riêng.
     Tuy nhiên, các công trình này được xây dựng bằng công nghệ lấy nước truyền thống, rất dễ tổn thương do tác động của thiên nhiên và tập tục sinh hoạt của bà con địa phương. Tại thôn Niếng và Toa, công trình lấy nước được xây dựng theo kiểu cũ, bằng cách xây đập chắn trên suối, dẫn ống nước về bể. Tại thời điểm khảo sát đã hỏng, thượng lưu đập bị bồi lấp hoàn toàn và nước đã xói sập hai bên thành đập. Hệ thống đường ống, bể chứa nước hư hỏng nặng. Người dân tại hai thôn đã không còn lấy nước sinh hoạt ở đây. Đối với hệ thống lấy nước ở thôn Đèo Lang, công trình đầu mối cũ đã bị hư hỏng, hơn nữa phía trên có canh tác cây trồng, vật nuôi do đó có sử dụng thường xuyên các loại thuốc diệt cỏ và thuốc trừ sâu, do đó nguồn nước hiện có đã bị nhiễm bẩn không đảm bảo yêu cầu sức khỏe. Chất lượng nước không ổn định và nước đục vào mùa lũ và ít nước vào mùa khô. Vì thế người dân đã từ chối sử dụng nước từ các nguồn này. Ngoài ra, bể chứa nước trung tâm do không dùng lâu ngày, nên đã xuống cấp và hư hỏng nặng.
     Vì thế, nhiệm vụ quan trọng là phải xây dựng hệ thống cấp nước đảm bảo các mục tiêu sau: (1) Cấp nước tiêu chuẩn cho người dân xã đảm bảo cấp nước tiêu chuẩn 80 lít/người/ngày đêm; (2) Áp dụng nghệ mới có khả năng tận dụng được nguồn nước khan hiếm, bền vững và thích ứng được với điều kiện tự nhiên và xã hội tại địa phương; (3) Giá thành rẻ.         

 

                               

                                                   

Hình ảnh đập hiện trạng bị xuống cấp, hư hỏng và bị bồi lấp

         Để đáp ứng yêu cầu cấp nước cho những khu vực Miền Núi, nơi mà các công nghệ lấy nước theo kiểu cũ bộc lộ nhiều hạn chế. Xuất phát từ một đề tài cấp Nhà nước, Năm 2012 PGS.TS Nguyễn Quốc Dũng và cộng sự ở Viện Thủy Công đã sáng chế ra một hệ thống lấy nước kiểu mới, có tên là hệ thống lấy nước kiểu Đập ngầm. Giải pháp này đang được xem là giải pháp đột phá, bảo đảm sự bền vững, hiệu quả cao trong việc cấp nước cho đồng bào vùng trung du và miền núi. Với nhiều ưu điểm vượt trội, như vật liệu dễ tìm, thi công đơn giản, phù hợp với các loại công trình vùng cao, vùng sâu. Giải pháp hệ thống lấy nước kiểu đập ngầm của tác giả và cộng sự đang được triển khai và áp dụng rất thành công ở nhiều địa phương, như xã Tung Qua Lin, Chăn Nưa, Nậm Cha của tỉnh Lai Châu; ở huyện đảo Bạch Long Vĩ ...vv.

   

                Hình ảnh công trình sau khi được nâng cấp bằng công nghệ mới và nước sạch đạt tiêu chuẩn đã chảy ra.

         Để làm thử và rút kinh nghiệm xây dựng thành tiêu chuẩn kỹ thuật, Ban điều hành chương trình mục tiêu quốc gia về NS&VSMT NT cho phép thử nghiệm sáu công trình trên ba tỉnh Miền Núi. Các công trình này thuộc chương trình “Ứng dụng giải pháp công nghệ đập ngầm để nâng cấp, sửa chữa thí điểm một số công trình cấp nước sinh hoạt tại 3 tỉnh Hà Bình, Lai Châu và Tuyên Quang", vốn do AusAID tài trợ. Nhờ sự nhiệt tình giúp đỡ của Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường tỉnh Tuyên Quang. Việc khảo sát và lập báo cáo kinh tế kỹ thuật đã được tiến hành nhanh chóng vào tháng 01/2014. Quá trình thẩm định và Phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật kết thúc vào tháng 03/2014. Hai công trình xây dựng và hoàn thành giữa tháng 5/2014. Kết quả lấy mẫu nước thí nghiệm trước và sau khi hoàn thành công trình cho thấy, mẫu nước đạt các chỉ số nước sinh hoạt. Do đó, sau hơn 1 tháng vận hành thử đến 6/2014 đã tiến hành bàn giao cho người dân đưa vào sử dụng.  

  

 

                                   

 

 

Lãnh đạo Đảng Ủy-UBND dẫn đoàn công tác đến tham quan công trình

       Trong lời nhận xét của Địa phương khi nhận bàn giao công trình có đoạn viết: “……lấy nước kiểu cũ, công trình gồm đập dâng, đường ống dẫn nước, bể trung tâm. Tuy nhiên, do việc lấy nước trực tiếp trên dòng suối nên đập dâng đã bị xuống cấp, thủng và rò ở hai vai đập. Rác và lá cây bịt kín cửa vào bể lấy nước. Về mùa lũ, nước suối đục dẫn đến nước lấy về bể cũng bị đục. Người dân chúng tôi đã không còn sử dụng hệ thống cấp nước này nữa. Vì vậy, việc nâng cấp hệ thống bằng công nghệ mới của Viện Thủy Công hết sức quan trọng, giải quyết những vấn đề trên để người dân có nguồn nước sinh hoạt...”.

  

                                          Nước tại công trình trước và sau khi xây dựng công trình
         Mặc dù công nghệ lấy nước theo kiểu Đập ngầm hiện nay vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, thời gian ứng dụng chưa dài, nhưng có thể đánh giá rằng. Đây là công nghệ rất thích hợp với khu vực Miền Núi. Nó có khả năng thích ứng cao nơi có điều kiện tự nhiên và xã hội đặc thù, nơi công trình dễ dàng bị tàn phá bởi thiên nhiên và ý thức của con người, vì nó hoàn toàn nằm dưới mặt đất. Giá thành đầu tư rẻ, ví dụ như hai công trình trên có tổng giá trị là 1,2 tỷ đổng cấp nước được cho 315 hộ dân tương ứng với 2068 người. Vì vậy, cần nhân rộng loại công trình cấp nước kiểu này cho những khu vực có điều kiện tương tự, để người dân có điều kiện được sử dụng nguồn nước sạch đảm bảo sức khỏe.
   

                                                                                                               Tác giả:  TS.Phùng Vĩnh An

                                                                                                               KS.Nguyễn Lam Giang

                                                                                                               ThS. Nguyễn Đình Hải

Số người đang online:
21
Số lượt truy cập:
3,300,937
© Bản quyền nội dung thuộc về Viện Thủy Công
Địa chỉ: Số 3 Ngõ 95, phố Chùa Bộc, Quận Đống Đa, TP Hà nội.
Điện thoại: 04.35632821 Fax: +(84)4.35637750

Mọi thông tin sao chép từ website này đều phải ghi rõ nguồn www.thuycong.ac.vn

Thiết kế bởi Trung tâm Công nghệ phần mềm Thủy Lợi